Hoor je bij jullie thuis “tok” in plaats van “sok”, of komt de s er wat slissend uit? Dan ben je in goed gezelschap: de s is voor veel jonge kinderen een pittige klank. Het goede nieuws is dat je er thuis heel speels mee aan de slag kunt. In dit artikel lees je waarom de s zo lastig is en krijg je vijf spelletjes die je vandaag nog kunt spelen, met spullen die je al in huis hebt.
Waarom is de s zo lastig?
Een mooie s vraagt om precisie. De tanden staan bijna op elkaar, de tong ligt net achter de tanden en de lucht moet er in een dun straaltje langs. Glipt de tong tussen de tanden door, dan hoor je een slissende s. Veel kinderen hebben die fijne afstemming rond hun vierde nog niet helemaal te pakken, en dat is heel gewoon. Met korte, speelse oefenmomenten geef je je kind de kans om de klank stap voor stap te ontdekken.
Vijf spelletjes voor thuis
1. Sis als een slang
Begin bij het geluid, nog zonder woorden. Kruip samen door de kamer en sis als een slang: sss. Maak er een spel van: een lange sss tot je bijna geen adem meer hebt, een korte sss als de slang schrikt. Lukt het sissen goed? Dan is je kind klaar voor woorden met een s.
2. Hoor je de s?
Jij zegt een woord, je kind steekt een hand op als er een s in zit. Wissel woorden met een s (sok, soep, sap) af met woorden zonder s (bal, koe, deur). Klanken leren horen is een belangrijke eerste stap: wat je goed hoort, kun je later makkelijker zelf zeggen.
3. De s-speurtocht
Zoek samen vijf spullen in huis die met een s beginnen: een sok, een sleutel, een spons, wat sap, een soeplepel. Leg de buit op tafel en benoem alles om de beurt. Komt de s nog niet helemaal uit de verf, zeg het woord dan rustig voor en rek de klank een beetje op: sssok.
4. Soep van s-woorden
Pak een pan en kook samen een fantasiesoep. Alleen ingrediënten met een s mogen erin: sla, selderij, sperziebonen, een scheutje sap. Je kind noemt elk ingrediënt hardop voordat het de pan in gaat. En daarna natuurlijk om de beurt roeren en proeven.
5. S-memory met briefjes
Teken samen zes s-woorden op kleine briefjes, elk woord twee keer, en leg alle briefjes omgekeerd op tafel. Wie twee dezelfde omdraait, zegt het woord hardop en houdt het setje. Door het omdraaien en benoemen herhaalt je kind de klank spelenderwijs tientallen keren.
Nog één tip voor alle spelletjes: geef het goede voorbeeld, maar dwing niet. Zegt je kind “tok” terwijl de sok al op tafel ligt? Reageer dan gewoon enthousiast en herhaal het woord zelf nog eens rustig, met een lange s. Van dat voorbeeld leert je kind meer dan van verbeteren.
Wanneer schakel je hulp in?
Blijft de s ook na een paar maanden oefenen onveranderd lastig, zit de tong duidelijk tussen de tanden of maak je je zorgen over hoe verstaanbaar je kind is? Leg je vraag dan voor aan een logopedist, of bespreek het met de huisarts of het consultatiebureau. In het artikel Wanneer schakel je een logopedist in? lees je waar je op kunt letten.
Verder oefenen met de slang
Wil je meer structuur bij het oefenen? Bekijk dan Letterbundel S, de slang: een reeks van tien oefenkaarten rond de s-klank, met een ouderhandleiding en een beloningsposter. Direct te downloaden, dus jullie kunnen vandaag nog beginnen.